Minningarstundina má sjá neðst í fréttinni

48 ár frá Heimaeyjargosi

23.Janúar'21 | 10:00
gosmynd_220118_sigva_mynd_sigurg_j

Gosið á Heimaey var fyrsta eldgosið sem hefst í byggð á Íslandi. Ljósmynd/Sigurgeir Jónasson

Sjaldan hefur eldgos komið Íslendingum jafnmikið í opna skjöldu eins og gosið sem hófst um miðja nótt í Heimaey 23. janúar 1973. Það kemur upp nánast í byggð og við fjall sem talið var óvirkt og kulnað eldfjall.  

Stór sprunga opnaðist frá norðri til suðurs á austasta hluta Heimaeyjar og náði niður að höfninni í norðri og að Skarfatanga í suðri. Sprungan minnkaði fljótlega og var meginhluti gossins þar sem Eldfell stendur nú. 

Ekki er hægt að segja að Eyjamenn hafi fengið viðvörun um eldgos daginn áður. Þegar jarðhræringarnar eru skoðaðar þá voru að vísu tvær mjög litlar jarðskjálftahrinur í tvo daga fyrir gosið sem mega teljast fyrirboðar. Þessar hrinur mældust í Mýrdal og á Laugarvatni og töldu menn upptök nálægt Veiðivötnum eða við Heimaey. Mönnum fannst upptökin frekar vera við Veiðivötn, þar sem það var mun algengara.

En annað kom svo í ljós. Upptökin voru á tvöfalt meira dýpi en vanalega og telja menn nú að slíkt dýpi sé fyrirboði um eldgos. Stærsti jarðskjálftinn, um 3 á Richter, mældist kl. 1:40 aðfaranótt 23. janúar. Það var 15 mínútum fyrir sjáanlegt upphaf gossins. Enginn gerði sér þó í hugarlund á þessu stigi málsins að þessar jarðhræringar hafi verið fyrirboðar eldgoss á Heimaey, segir í umfjöllun um þennan merka viðburð á vefsvæðinu Heimaslóð.is.

Gosið er fyrsta eldgos sem hefst í byggð á Íslandi. Giftusamlegri björgun á fólki og stórum hluta af eignum er minnst þegar Heimaeyjargosið er rifjað upp. Gosið stóð í rétt rúmlega hálft ár og lauk því 3. júlí sama ár og tók uppbygging tiltölulega skamman tíma. Þegar gosið hófst var íbúafjöldi bæjarins 5.273 (1. des '72). 

Fyrir eldgosið í Heimaey var eyjan um 11,2 km2. Strax eftir gos mældist eyjan um 13.44 km2, en minnkaði eitthvað vegna rofs.

Í kvöld verður minningarstund frá Landakirkju sem streymt verður á Youtube. Minningarstundin hefst kl. 20.00 og þar mun bæjarstjóri Vestmannaeyja, Íris Róbertsdóttir flytja ávarp, séra Viðar Stefánsson flytur hugvekju og listafólk úr Eyjum flytur nokkur lög. 

 

Vilt þú ná til Eyjamanna?

17.Ágúst'19

Þá er Eyjar.net rétti staðurinn til þess. Sendu okkur línu á auglysingar@eyjar.net - og við aðstoðum þig að finna góða lausn fyrir þig og þitt fyrirtæki.

Fréttaskot - Eyjar.net

31.Janúar'18

Ertu með athyglisverða ábendingu eða frétt?
Sendu okkur línu á eyjar@eyjar.net - Fyllsta trúnaðar gætt.

Ég vil gerast félagsmaður í Krabbavörn

17.September'19

Hver félagsmaður skiptir félagið miklu máli. Ef þið hafið áhuga á að gerast félagsmenn þá endilega fyllið út eyðublaðið (smelltu hér). Krabbavörn er góðgerðarfélag sem styður við og styrkir þá félagsmenn sem greinast með krabbamein og eiga lögheimili í Vestmannaeyjum. Ár hvert leita u.þ.b. 10 nýir einstaklingar til félagsins eftir styrkjum og um 25 einstaklingar fá einhverskonar fjárstuðning frá félaginu á hverju ári. Árgjaldið er aðeins kr. 2500,-

Smáauglýsingar

Hér getur þú með einföldum hætti auglýst það sem þú þarft að koma á framfæri allt frá einum sólarhring uppí einn mánuð. Einfaldur greiðslumáti Þú greiðir fyrir auglýsinguna með kreditkorti. Verð kr. 500,- per sólarhring. Um auglýsinguna Stutt fyrirsögn, hámark 35 tákn. Hnitmiðaður texti, hámark 130 tákn. Mynd á JPG sniði, verður sköluð í 130x100 díla (pixel).