47 ár frá Heimaeyjargosi

23.Janúar'20 | 06:44
eldgos_Svabbi_ads

Ljósmynd/Svavar Steingrímsson

Eyjamenn voru flestir í fastasvefni aðfararnótt 23. janúar árið 1973 þegar eldgos hófst í Heimaey. Stór sprunga opnaðist frá norðri til suðurs á austasta hluta Heimaeyjar og náði niður að höfninni í norðri og að Skarfatanga í suðri.

Sprungan minnkaði fljótlega og var meginhluti gossins þar sem Eldfell stendur nú. 

Ekki er hægt að segja að Eyjamenn hafi fengið viðvörun um eldgos daginn áður. Þegar jarðhræringarnar eru skoðaðar þá voru að vísu tvær mjög litlar jarðskjálftahrinur í tvo daga fyrir gosið sem mega teljast fyrirboðar. Þessar hrinur mældust í Mýrdal og á Laugarvatni og töldu menn upptök nálægt Veiðivötnum eða við Heimaey. Mönnum fannst upptökin frekar vera við Veiðivötn, þar sem það var mun algengara.

En annað kom svo í ljós. Upptökin voru á tvöfalt meira dýpi en vanalega og telja menn nú að slíkt dýpi sé fyrirboði um eldgos. Stærsti jarðskjálftinn, um 3 á Richter, mældist kl. 1:40 aðfaranótt 23. janúar. Það var 15 mínútum fyrir sjáanlegt upphaf gossins. Enginn gerði sér þó í hugarlund á þessu stigi málsins að þessar jarðhræringar hafi verið fyrirboðar eldgoss á Heimaey, segir í umfjöllun um þennan merka viðburð á vefsvæðinu Heimaslóð.is.

Gosið er fyrsta eldgos sem hefst í byggð á Íslandi. Giftusamlegri björgun á fólki og stórum hluta af eignum er minnst þegar Heimaeyjargosið er rifjað upp. Gosið stóð í rétt rúmlega hálft ár og lauk því 3. júlí sama ár og tók uppbygging tiltölulega skamman tíma. Þegar gosið hófst var íbúafjöldi bæjarins 5.273 (1. des '72). Í dag eru íbúar í Eyjum 4.363 talsins samkvæmt upplýsingum frá bæjarskrifstofununum, eða rúmlega 900 færri en fyrir gos.

 

 

Fáðu nýjustu fréttirnar beint í æð

10.September'18

Með því að fylgja Eyjar.net færðu nýjustu fréttirnar frá Eyjum beint í æð. Smelltu hér til að fara á facebook-síðu Eyjar.net.

Allt fasteignir - Fasteignasalan Eldey

27.Október'17

Fasteignasalan Eldey Vestmannaeyjum. Sími: 861-8901. Arndís M. Kjartansdóttir löggiltur fasteigna-, fyrirtækja- og skipasali. Goðahrauni 1. disa@alltfasteignir.is / www.alltfasteignir.is. Söluþóknun aðeins 1,1%

Lumar þú á grein?

11.Janúar'19

Endilega sendu okkur hana á eyjar@eyjar.net. Eyjar.net - fyrir alla. 

Fréttaskot - Eyjar.net

31.Janúar'18

Ertu með athyglisverða ábendingu eða frétt?
Sendu okkur línu á eyjar@eyjar.net - Fyllsta trúnaðar gætt.