Of lítið af vanskilum og vaxtafrystum kröfum voru send í innheimtuferli hjá lögmönnum

Ekki komu fram alvarlegar athugasemdir við fyrirgreiðslu sjóðsins til venslaðra aðila í skýrslum um innri endurskoðun á tímabilinu 2005–2010

11.Apríl'14 | 08:01

Sparisjóðurinn

Í gær var opinberuð skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis um aðdraganda og orsök erfiðleika og falls sparisjóðanna. Í kafla 30 í 6.bindi er fjallað sérstaklega um Sparisjóð Vestmannaeyja og aðdraganda þess að ríkið þurfti að koma inn í rekstur sjóðsins. Við birtum hér að neðan orðrétt nokkra punta úr skýrslu rannsóknarnefndarinnar um Sparisjóð Vestmannaeyja.
Eigið fé
Í árshlutareikningi fyrir tímabilið 1. janúar til 30. júní 2008 kom fram að 29,3 milljóna króna tap hefði verið á rekstri sjóðsins, bókfært eigið fé hafi numið 1,7 milljörðum króna og eiginfjárhlutfallið hafi verið komið niður í 8,7% í lok tímabilsins.
 
Sparisjóður Vestmannaeyja uppfyllti lágmarkskröfur um eiginfjárhlutfall allt tímabilið 2001 til ársloka 2007, en lögbundið lágmark var 8%. Við hið mikla tap árin 2008 og 2009 varð eigið fé neikvætt um 698 milljónir króna í árslok 2009. Eiginfjárhlutfallið féll jafnframt niður í 3,83% í árslok 2008 eftir að hafa verið 8,16% í lok þriðja ársfjórðungs.12
 
Fjárhagslegri endurskipulagningu Sparisjóðs Vestmannaeyja lauk 10. desember 2010 með undirritun samkomulags við Seðlabanka Íslands. Bankinn lagði fram nýtt stofnfé og afskrifaði kröfur. Hagnaður varð af rekstri sparisjóðsins það ár upp á 858 milljónir króna. Hann skýrðist fyrst og fremst af tæplega 1,5 milljarða króna tekjufærslu vegna fjárhagslegrar endurskipulagningar. Bókfært eigið fé fór þá í rúman milljarð króna í árslok og eiginfjárhlutfallið reiknaðist þá 16,60%. Taprekstur árið 2011 gerði varasjóðinn neikvæðan á nýjan leik og dró eigið fé í árslok niður í 891 milljón króna.


30.3 Útlán, útlánsreglur og lánveitingar
Sparisjóður Vestmannaeyja lánaði mest í formi skuldabréfa á árunum 2005 til 2011. Yfirdráttarlán voru önnur stærsta tegund útlána hjá sparisjóðnum, ef frá eru talin árin 2008 og 2009 en þá voru erlend endurlán önnur stærsta tegund útlána hjá sjóðnum. Aðrar tegundir útlána höfðu lítið vægi í útlánasafni sjóðsins.
 
Einstaklingar mynduðu stærsta hóp lántakenda hjá sparisjóðnum á tímabilinu 2005–2011 og var vægi þess hóps vel yfir 70% á tímabilinu. Af lánum til fyrirtækja voru iðnaður, sjávarútvegur og þjónustustarfsemi með mest vægi.


30.3.1 Athugasemdir eftirlitsaðila
 
Í skýrslu um innri endurskoðun hjá Sparisjóði Vestmannaeyja fyrir árið 2006 var gerð athugasemd við að of lítið af vanskilum og vaxtafrystum kröfum væru farin í innheimtuferli hjá lögmönnum. Þessa ábendingu ítrekaði innri endurskoðandi á árinu 2007. Þá var einnig vakin athygli á því að af 60 yfirdráttarlánum í úrtaki væru 32 umfram heimildir. Í svipuðu úrtaki sem tekið var við innri endurskoðun ársins 2008 voru 33 yfirdráttarlán af 60 umfram heimildir. Þá var ítrekuð ábending um að of lítið hlutfall af vanskilakröfum væri í innheimtu hjá lögmönnum. Við innri endurskoðun 2009 var enn á ný bent á að efla mætti eftirlit með vanskilum og það sama var gert við innri endurskoðun ársins 2010.
 
Í skýrslum ytri endurskoðenda var fyrst og fremst fjallað um útlán Sparisjóðs Vestmannaeyja út frá fjárhagslegri þróun og afkomu, auk umfjöllunar um afskriftir og dreifingu eftir útlánaflokkum. Í endurskoðunarskýrslu ársins 2009 kom fram að útlán sparisjóðsins hefðu lækkað um 1.358 milljónir króna á árinu og að afskriftareikningur útlána næmi 1.359 milljónum króna. Gríðarleg aukning væri í afskriftarsjóði vegna versnandi afkomu heimila og fyrirtækja. Mikil óvissa væri ríkjandi í umhverfinu og mat útlána því erfitt.
 
Á tímabilinu 2005 til 2011 var ekki gerð sérstök eftirlitsskýrsla af hálfu Fjármálaeftirlitsins um Sparisjóð Vestmannaeyja.


 
30.3.4 Lán til stjórnarmanna og starfsmanna
 
Samkvæmt 2. mgr. 57. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki bar að fara með viðskipti starfsmanna sparisjóðsins eftir þeim reglum sem stjórn setti. Starfsreglur stjórnar og sparisjóðsstjóra fólu stjórn sparisjóðsins að setja reglur um viðskipti starfsmanna sjóðsins að fengnum tillögum sparisjóðsstjóra og máttu þær koma fram í almennum útlánareglum. Í þeim kom fram að sparisjóðsstjóra væri heimilt að veita starfsmönnum lán enda væri slík fyrirgreiðsla á engan hátt frábrugðin sambærilegri fyrirgreiðslu til annarra viðskiptavina. Sparisjóðsstjóra bar samt að gera stjórn grein fyrir fyrirgreiðslunni á næsta stjórnarfundi og skyldi hún færð í gerðabók. Í reglunum var sérstaklega tiltekið að lánveitingar til stjórnarmanna þar sem heildarskuldbinding hans og maka væri yfir 5 milljónum króna skyldi leggja fyrir stjórn sjóðsins til samþykktar.
 
Ekki komu fram alvarlegar athugasemdir við fyrirgreiðslu sjóðsins til venslaðra aðila í skýrslum um innri endurskoðun á tímabilinu 2005–2010. Skoðun rannsóknarnefndar á fyrirgreiðslu við venslaða aðila og starfsmenn sparisjóðsins í útlánagrunni sjóðsins leiddi heldur ekki í ljós atriði sem gáfu tilefni til frekari umfjöllunar. Athugunin var framkvæmd með þeim hætti að kennitölur umræddra aðila voru keyrðar saman við útlánagrunn sparisjóðsins.35 Einn starfsmaður var með útlán yfir 30 milljónir króna en það var íbúðalán í erlendri mynt. Athugunin gaf ekki tilefni til frekari umfjöllunar.
 


Hægt er að lesa skýrslu rannsóknarnefndarinnar um Sparisjóð Vestmannaeyja í heild sinni hér
 
 

Allt fasteignir - Fasteignasalan Eldey

27.Október'17

Fasteignasalan Eldey Vestmannaeyjum. Sími: 861-8901. Arndís M. Kjartansdóttir löggiltur fasteigna-, fyrirtækja- og skipasali. Goðahrauni 1. disa@alltfasteignir.is / www.alltfasteignir.is

Fréttaskot - Eyjar.net

31.Janúar'18

Ertu með athyglisverða ábendingu eða frétt?
Sendu okkur línu á eyjar@eyjar.net - Fyllsta trúnaðar gætt.

Má bjóða þér að auglýsa hér?

15.Janúar'18

Hér má auglýsa allt milli himins og jarðar! Sendu línu á auglysingar@eyjar.net og saman finnum við lausn sem hentar þér.

Viðhorfskönnun til samgangna og bæjarmála

24.Desember'17

Áhugavert efni - Hér getur þú skoðað viðhorfskönnun til samgangna og bæjarmála í Vestmannaeyjum sem Eyjar.net lét gera í október 2017.